Camiñando pola rúa do cárcere en Ferrol Vello topei cunha señora de máis de setenta anos que me preguntou o porqué de facer fotos ás casas derrubadas, comecei a contestarlle argumentando que era unha mágoa a situación do barrio, pero a señora non me deixou continuar falando e dirixiuse a min dicindo:

- Mira perdona, a mí háblame en castellano que el gallego no lo entiendo. Yo primero soy española y luego gallega.

Incríbel. A miña cara dicíao todo. Contesteille:

- E logo señora? Crese vostede máis española ca min porque eu lle falo en galego? 

Xa non quixen escoitala, pois o volume e a actitude irrespectuosa da señora cara a min fíxose máis agresiva, inda así argumentou:

- Yo soy de aquí, de Ferrol de toda la vida, pero nunca hablé gallego ni lo voy a hablar ahora, estuvo prohibido muchos años y yo ahora no lo voy a aprender.

Comenteille á señora que a miña familia tamén era de Ferrol de toda a vida, que inda sendo de Ferrol de toda a vida entende e fala galego, que moitos integrantes da miña familia tamén viviron a época de prohibición do galego e a imposición do castelán, pero non por iso renegaron da fala galega e moito menos lle dirían a ningún galego que non falase galego na súa terra. E iso de saltar coma que ela era española antes que galega? Vaia tópico ¿non? Vaia incongruencia tola! A señora xa comezaba a etiquetarme coma nacionalista independentista polo simple feito de falar en galego e eu a argumentarlle que o normal na miña terra era falalo. Cortei de inmediato e continuei o meu paseo dando por finalizada aquela conversa, máis que nada por non faltarlle ao respecto dalgunha maneira á señoriña. Ás veces pasan cousas tan sorprendentes que un xa non sabe como afrontalas no momento e é preferible conterse e camiñar, camiñar axuda á reflexión.  

E camiñando e reflexionando sinto vergoña allea por aquela veciña señora, tan española, tan bastarda da fala da súa terra, tan de toda a vida de Ferrol. E, tamén, camiñando, reflexionando, sinto unha tristeza inmensa pola gran cantidade de persoas que rexeitan o galego na cidade de Ferrol. Ben certo é que as pegadas da ditadura deixaron ben marcada a manipulación españolista en moitas vellas mentes de Ferrolterra, mentes que continúan a transmitir ás novas xeracións aquelas pegadas manipuladoras que menosprezaban a lingua galega e condenábana ao ostracismo máis absoluto para o ben do falar castelán. O galego non ten futuro afirman, o galego non vale para nada, ¿y luego, ahora hablas gallego?, ¿Pero para qué galleguizas tu nombre?, entre outros moitos despropósitos. Incríbel. 

Moitos comentarios veño de aturar dalgúns coñecidos da cidade dende que galeguicei o meu, dende que decidín levar unha vida de galegofalante. Pasei a converterme nun estraño para algúns, quizais convencidos das miñas poucas luces ou tolemia por decidir me entregar a un firme compromiso coa lingua galega despois de vivir máis de trinta anos sabendo falar o galego castrapo contaminado de Ferrolterra pero falando castelán. Comentarios e preguntas deste tipo son normais no meu vagar como neofalante nestes derradeiros seis anos: Bua neno! ¿Pero tú flipas?, ¿ponerte a hablar gallego ahora con más de cuarenta años? ¡Pero si tú eres Jorge de toda la vida! ¿Y ahora que hablas gallego? ¿Qué eres un galleguista deses? ¿Qué eres un reintegrata? ¿Qué eres un nacionalista independentista? Ya te vale! Yo te voy a llamar Jorge que decir Surso (Xurxo) no me sale.

Comeza modo retranca: Claro, claro que si. Vaia escándalo, ¿non si? Como puiden cometer semellante falcatruada, cambiar o meu nome castelán para o seu equivalente ao galego, xa me vale. Perdín o tempo estes seis anos por teimar e aprender galego e incluso portugués, que iluso fun, podendo falar só castelán e ler só en castelán para ser un español de casta e puro como lles gusta a moitos veciños e veciñas de Ferrolterra, canto máis mirar para fóra mellor e canto máis desleixo ao noso máis progreso. Que inútil fun! Que parvo son que falo galego! Finaliza modo retranca. 

Falo galego na Galiza porque é a lingua da miña terra. Sinto vergoña allea por toda esta xente veciña de Ferrolterra, tan dada a poñer máis en valor o de fóra que o propio, tan dada a saber de todo e a desprezar os demais. En Ferrol hai un tipo de sociedade que ten que escusar o seu propio fracaso por non ser partícipe do uso da lingua propia da súa terra. Que vergoña! Moitas persoa van de cultas, crense cultas, están convencidas da súa sapiencia. Moitas persoas saben, saben de cultura española, saben de castelán, de inglés, francés ou italiano, coñecen moitísimos artistas que saen na tele, gaban figuras de fóra en detrimento das do lado da casa; en troques non saben nada, nin queren saber, do transcorrer histórico da lingua e da literatura da terra onde naceron, renegan da súa fala porque non é o progreso, cren que se o fan converteranse en nacionalistas independentistas. Cren, téñeno interiorizado, que non achega nada poñerse agora a teimar co galego, prefiren contribuír a negalo, a esquecelo, a repudialo, até a solicitar que non lles falen na nosa lingua porque non a entenden. Lonxe queda que poidan chegar a ler publicacións en lingua galega coma o Tío Marcos da Portela, A Fouce, A Nosa Terra ou Nós, fiel exemplo do vagar da nosa lingua, da nosa historia cultura e tradición, onde verdadeiramente poderán descubrir o que se están a perder da historia da súa terra e do dano que están a facer a todo o traballo realizado durante anos e séculos por ilustres homes e mulleres que entregaron a súa sapiencia para o rexurdir a nosa fala antiga. 


Lonxe queda, que esta xente tan españolista poida descubrir os excelsos talentos das escritoras e dos escritores en lingua galega e poidan chegar a mergullarse na aprendizaxe dos estudos galegos. Lonxe queda que moitos veciños e veciñas poidan manter conversas con algún galegofalante sen botarlle en cara o seu falar e sen escusarse de que non o fala porque estivo prohibido. Lonxe queda o esmorecemento deste desprezo cara á lingua galega. Vexo un Ferrol máis prepotente que nunca, un Ferrol que lle está a dar as costas, por exemplo, ao ilustre profesor Don Ricardo Carvalho Calero limitando a súa homenaxe a poñerlle un nome a un Centro Cultural, cando foi o home máis culto de Ferrol no seu momento, peza vital no desenvolvemento lingüístico das nosas letras. Non hai actos oficiais, nin institucionais para homenaxealo, nin no seu propio Ferrol. O espírito do culto home segue a sufrir o mesmo menosprezo que está a sufrir a súa propia casa natal, todo un claro exemplo do abandono e o desleixo dos ferroláns cara si mesmos. A hipocrisía ferrolá do século XXI. Como todos os anos, a teima e o traballo da Fundaçom Artábria (xa levan 27 anos homenaxeándoo) contribuíu novamente a pór en valor a súa figura e a lembrarnos a moitos que a súa obra inda está aí para poder lela, estudala e aprender da inxente contribución de Don Ricardo á nosa literatura.

Canta razón tiña Rosalía e tantos outros escritores e escritoras en lingua galega, cando nos seus poemas e diferentes escritos plasmaron o espírito bastardo de moita sociedade galega que renega do seu para entregarse por completo ao imposto ou ao vendido coma progreso, a fala castelá. 

Na Galiza fala galego, se non o sabes, apréndeo. Non che  dá vergoña non saber a lingua propia dos teus devanceiros? Cómo lle explicas a alguén de fóra que na túa terra hai unha lingua e ti non a sabes falar? Cómo se pode ir de eruditos da vida sabendo de todo, querendo coñecer de todo menos a lingua propia da túa comunidade? Todo isto vai a contracorrente. E é un indicativo do manipulada que está moita xente galega, enferma do virus da negación da súa propia cultura, historia, literatura, toponimia e etimoloxía. Inda subsisten algunhas tradicións, moitas delas vinculadas coa alimentación, con comer, claro, a estas se apuntan todos e todas, aí son os máis galegos, sáelles a vea patria defendo o polbo e os marisco e a boa comida da terra, pero logo rexeitan a fala e todo o mencionado anteriormente. Na miña terra haiche moitos profesionais das escusas por renegar de si mesmos. 

Escrito de Opinión creado por Xurxo M. Gago Chao

Hoxe en día antóllase necesario a unidade de todos e todas para traballar a prol da nosa lingua. É necesario  traballar en positivo para recuperar a nosa fala en todos os ámbitos da vida. É necesario un paso adiante de toda a cidadanía e tecido asociativo de para implicárense no labor e o [Compromiso coa Lingua]. É necesario o atrevemento dos e das neofalantes, así como, da normalización e da aceptación na sociedade a todo aquel o aquela que decida trocar a súa fala do castelán ao galego. É necesario o respecto aos neofalantes. É unha sorte aprender unha palabra nova cada día, é unha sorte poder mellorarse nunha fala e teimar para lograr dominala, é necesario poñerlle a atención que merece a nosa [Lingua Nai], a lingua do noso lugar de orixe. Non se lle debe dar as costas a nosa lingua, nin a nosa cultura, nin a nosa tradición; pois estas son únicas e non deben ser substituídas por outras, senón, como mínimo, deberan ter as mesmas atencións e oportunidades, deberan ter o coidado que merecen e precisan.

Porén; precisamos unidade; o galego precisa do apoio vital dos centros de ensino, dos docentes e do alumnado en xeral, o galego precisa da axuda dos pais e nais para implicaren na nosa lingua aos seus fillos e fillas. O galego precisa ineludiblemente da unidade de todo o tecido asociativo e do seu compromiso coa nosa fala. O galego precisa o apoio dos nosos maiores -que inda a ter prohibida a nosa fala nos seus tempos teimaran por conservala-, e é precisa a implicación da xuventude.

Entre toda e todos, grandes e pequenos, salvaremos a nosa lingua do esmorecemento ao que está sometida por unha boa parte da sociedade galega, ben acostumada a darlle máis valor ao de fóra que ao propio, desprezando a nosa verídica historia pola historia instaurada polo centrismo ibérico.
Traballemos a prol da nosa lingua, teimando contra todos os elementos que a desprezan.

Debermos ser quen de consumir a prensa dixital en galego, apoiar á pouca prensa escrita en galego e castigar a aqueles medios da Galiza que rexeiten o galego a pesar de seren beneficiarios de axudas para fomentalo e usalo. Debermos ser unidades activas contra todos aqueles que desprezan o galego; defensores do noso, defendendo a nosa lingua con dignidade e elocuencia, sen violencia de ningún tipo, sen insultar a ninguén, tan só, poñendo en valor a nosa literatura, sendo imaxinativos, creando novas actividades e proxectos que fagan recuperar galegofalantes e creen novos e novas neofalantes da lingua do pobo galego.
E a quen non lle guste que lle bote azucre!

Escrito feito por Xurxo M. Gago Chao




Houbo unha xunta
 superior do reino de Galicia
e unha primeira xeración
 de loitadores galeguistas.

Houbo bravos batallóns
que loitaron pola terra
e pola represión sufrida
sempre represión galega
polos ditadores e fascistas.

Houbo sublevacións,
sufrimento e morte,
para facer de Galicia
unha colonia da corte.

Houbo mártires galegos,
os mártires de Carral,
e outros que non sabemos
que morreran por loitar.

Houbo mártires da liberdade
na nosa terra asoballada
que antes de finar botaron
unha libre e enxebre aturuxada.

Poesía creada por Xurxo M. Gago Chao


Canto espolio sofre a terra!
Canto usurpador agochado!
Canto interese malvado!
Canta corruptela de merda!
Unha merda arrexuntada
que ten valores na bolsa,
sube e baixa os índices
dependendo da merda que collan
os ladróns que nos espolian.

Poesía creada por Xurxo M. Gago Chao
inicio seguinte
Hai motivos … Unha boa razón fonda e sentida, algo que che pete, ¿que máis dá?, algo que che anime o día, un desexo, un paseo ou un cantar. Unha boa razón fonda e sentida, algo que che pete, ¿que máis dá?, algo que che dea alegría, unha boa melodía, un verso ou un xantar. Unha boa razón fonda e sentida, algo que che pete, ¿que máis dá?, algo que che dea enerxía, lembrar, reflexionar ou meditar, algo que te axudaría inda con chagas a camiñar, algo da túa porfía, dicirlle a vida: - Éche o que hai! Poema de Xurxo M. Gago Chao
tintero

© XURXO M. GAGO CHAO

O Nemetum do Galaicum



logoweb